Xem bài giảng quay sẵn: nghe hiểu không phải là học được

Bài giảng quay sẵn có ưu điểm thật: xem lại được, dừng được, chọn giờ được.

Nhưng nó có một nhược điểm ít ai cảnh báo: nó tạo cảm giác hiểu rất mạnh và tạo năng lực rất yếu. Bạn theo được lời giảng, thấy mọi thứ hợp lý, rồi tới lúc làm bài mới phát hiện mình không làm được.

Vì sao khoảng cách đó tồn tại

• Theo dõi một lời giải thích dễ hơn nhiều so với tự tạo ra nó.
• Video trôi liên tục nên bạn không có lúc nào phải tự nghĩ.
• Sự quen thuộc bị nhầm với sự hiểu — nghe qua ba lần thấy quen, không có nghĩa là làm được.
• Không có ai hỏi lại bạn như trong lớp học trực tiếp.

Ba thói quen đóng khoảng cách

Một: dự đoán trước khi nghe câu trả lời. Khi giảng viên đặt vấn đề, tạm dừng và tự trả lời trước. Đoán sai làm phần giải thích sau đó bám lại rất chắc.

Hai: viết từ trí nhớ sau mỗi phần. Không viết trong lúc xem. Xem hết một phần, đóng video, viết ra những gì nhớ được. Việc này mất hai phút và lộ ra ngay chỗ bạn tưởng đã hiểu.

Ba: làm một cái gì đó trong ngày. Dù rất nhỏ. Kiến thức không được dùng trong vài ngày sẽ mờ đi bất kể bạn xem kỹ tới đâu.

Tốc độ phát

• Phần lớn bài giảng xem nhanh hơn được — lời nói thường chậm hơn tốc độ đọc.
• Thay đổi trong cùng một bài — chậm lại ở phần mới, nhanh hơn ở phần ôn.
• Phép kiểm tra: sau mỗi phần, bạn tóm tắt được không. Nếu không, bạn không tiết kiệm thời gian mà đang mất nó.
• Đừng dùng tốc độ để chạy cho hết chương trình — hoàn thành không phải mục tiêu, làm được mới là.

Khi nào nên tạm dừng

• Cuối mỗi phần, không phải mỗi ba mươi giây — dừng liên tục làm đứt mạch giải thích.
• Khi có câu hỏi trong đầu — ghi lại rồi xem tiếp, đừng để nó chiếm chỗ.
• Trước khi giảng viên đưa lời giải — để tự nghĩ trước.
• Không dừng để chép chữ trên màn hình — chụp lại và đi tiếp.

Xem lại phần nào

• Xem lại phần bạn không tóm tắt được — đó là phép thử duy nhất đáng tin.
• Đừng xem lại tất cả — xem thụ động nhiều lần cho rất ít kết quả.
• Xem lại sau khi đã thử làm hiệu quả hơn nhiều so với xem lại trước khi làm.
• Dùng bản chữ để tìm đoạn cần thay vì tua qua tua lại.

Dùng bản chữ và tài liệu

• Đọc nhanh hơn xem với phần lớn nội dung.
• Bản chữ tìm kiếm được — rất có giá trị khi bạn cần tra một điểm vài tháng sau.
• Đọc trước rồi xem phần cần là cách tiết kiệm thời gian với nội dung nặng lý thuyết.
• Hỏi trường có bản chữ không nếu chưa thấy — nhiều nơi có mà không nêu rõ.

Ghi chép

• Viết bằng lời của bạn — chép nguyên câu không đòi hỏi hiểu.
• Ít hơn bạn nghĩ — bài giảng đã được ghi lại rồi, ghi chép để nhớ chứ không để lưu.
• Ghi câu hỏi chưa rõ — phần giá trị nhất, và là thứ bạn mang tới buổi trực tiếp hoặc gửi giảng viên.
• Ghi cách áp dụng vào công việc của bạn.
• Đọc lại ghi chép buổi trước trong hai phút đầu buổi sau — thói quen giá trị nhất trong bài này.

Môi trường xem

• Đừng xem như xem phim nền trong lúc làm việc khác — nó cho cảm giác học và không cho kết quả.
• Điện thoại ở phòng khác.
• Xem phần thực hành ở nơi bạn thử được ngay, không xem lúc đi đường.
• Chia buổi — chú ý rơi rõ sau khoảng hai mươi tới ba mươi phút video.

Khi bài giảng khó theo

• Có thể là vấn đề của bài giảng, không phải của bạn — không phải bài giảng nào cũng rõ.
• Tìm tài liệu viết về cùng chủ đề để đối chiếu.
• Hỏi trong nhóm học viên — thường có người cũng vướng chỗ đó.
• Gửi câu hỏi cho giảng viên — đây là quyền của bạn và nhiều người ngại dùng.
• Nếu thiếu kiến thức nền, bổ sung trước rồi quay lại thay vì cố xem tiếp.

Một điều đáng nhớ

Phép thử duy nhất đáng tin không phải bạn có theo được bài giảng không.

Nó là: đóng video lại và thử làm. Mọi thứ trong bài này chỉ là cách để bạn tới được phép thử đó sớm hơn.

Câu hỏi thường gặp