Nhiều môn cùng hạn: bản đồ đầu kỳ và mười phút mỗi tuần

Học nhiều học phần cùng lúc trong khi đi làm không hỏng vì khối lượng. Nó hỏng vì các hạn nộp dồn vào cùng một tuần — và tuần đó lại hay trùng với tuần bận nhất ở cơ quan.

Vấn đề này giải quyết được bằng một buổi làm việc đầu kỳ, và một thói quen mười phút mỗi tuần. Bài này nói cụ thể cả hai.

Việc đầu kỳ: dựng bản đồ hạn nộp

Làm một lần, trong tuần đầu tiên của học kỳ, mất khoảng một giờ. Đây là việc có tỷ lệ hoàn vốn cao nhất trong toàn bộ học kỳ.

1. Mở đề cương chi tiết của tất cả học phần đang học. Đề cương ghi rõ các mốc đánh giá và tỷ trọng điểm.
2. Đưa mọi hạn vào một chỗ duy nhất — một lịch, một bảng, tuỳ bạn. Điều quan trọng là một chỗ: hạn nằm rải rác trong ba hệ thống khác nhau thì không ai nhìn ra được bức tranh chung.
3. Ghi kèm tỷ trọng điểm cho mỗi mốc. Bài chiếm 40% và bài chiếm 5% không đáng được đối xử như nhau, nhưng nếu không ghi thì bạn sẽ đối xử như nhau.
4. Chồng lịch công việc của bạn lên đó — mùa cao điểm, đợt quyết toán, chuyến công tác đã biết.

Khi hai lịch nằm cạnh nhau, các tuần va chạm hiện ra ngay. Thường có hai đến ba tuần như vậy trong một kỳ, và biết trước chúng từ tuần đầu là toàn bộ điểm mấu chốt.

Xử lý tuần va chạm

Có ba cách, xếp theo thứ tự nên thử:

1. Làm trước

Cách rẻ nhất và luôn khả dụng. Nếu bạn biết tuần 10 có hai bài cùng hạn và đó là tuần quyết toán ở cơ quan, hãy bắt đầu một trong hai bài từ tuần 7.

Điều này chỉ làm được nếu bạn biết trước — và bạn biết trước vì đã dựng bản đồ ở đầu kỳ.

2. Xin gia hạn — nhưng xin sớm

Đây là điểm nhiều người làm sai. Xin gia hạn trước hạn hai tuần với lý do cụ thể là một đề nghị hợp lý mà phần lớn giảng viên xem xét. Xin vào đêm trước hạn là một tình huống khó xử cho cả hai bên.

Cách viết: nêu lý do cụ thể, nêu ngày bạn đề nghị nộp, và cho thấy bạn đã bắt đầu làm.

"Em có đợt công tác từ ngày 12 đến 18, trùng hạn nộp bài học phần [X] ngày 15. Em đã hoàn thành phần khảo sát tài liệu và dự kiến nộp được vào ngày 22. Em xin phép thầy cho lùi hạn đến ngày đó ạ."

3. Phân bổ theo tỷ trọng

Nếu không thể làm trước và không được gia hạn, thì đây là lúc dùng cột tỷ trọng điểm.

Dồn thời gian cho bài chiếm tỷ trọng cao, làm bài tỷ trọng thấp ở mức đạt. Đây không phải lười — đây là phân bổ nguồn lực có ý thức, và nó tốt hơn nhiều so với làm cả hai ở mức nửa vời rồi trượt cả hai.

Thói quen mười phút mỗi tuần

Chọn một thời điểm cố định — sáng chủ nhật là lựa chọn phổ biến — và làm ba việc:

1. Nhìn hai tuần tới, không phải một. Một tuần là quá muộn để xoay xở nếu có việc lớn.
2. Với mỗi mốc sắp tới, ghi ra việc cụ thể tiếp theo. Không phải "làm bài học phần X" — mà "đọc ba tài liệu chương 2" hoặc "viết dàn ý phần mở đầu". Việc lớn không rõ hình dạng là thứ bị trì hoãn; việc nhỏ cụ thể thì bắt tay vào được.
3. Đặt việc đó vào một khung giờ cụ thể trong tuần. Không có khung giờ thì nó không xảy ra.

Mười phút này thay thế được cảm giác lo lắng mơ hồ về "còn nhiều việc quá" bằng một danh sách hữu hạn — và bản thân việc đó đã giảm đáng kể áp lực.

Ba nguyên tắc cho người đi làm

Chia nhỏ đến mức làm được trong hai mươi phút

Quỹ thời gian của người bận là những khoảng ngắn rời rạc, không phải những buổi liền mạch. Việc nào không chia nhỏ được sẽ nằm im chờ "khi nào rảnh" — và khi nào rảnh thì không đến.

"Viết chương 2" không làm được trong hai mươi phút. "Tìm và lưu năm tài liệu về chủ đề Y" thì được.

Bắt đầu sớm hơn là làm nhiều hơn

Với bài viết, bắt đầu sớm cho phép não xử lý ngầm giữa các buổi làm việc. Bạn sẽ nghĩ ra ý trong lúc đi đường. Dồn vào ba ngày cuối thì không có khoảng đó.

Cách áp dụng: với mỗi bài lớn, chỉ cần mở tệp và viết một đoạn ngay trong tuần được giao. Đoạn đó có thể tồi. Việc của nó không phải là hay, mà là khởi động.

Một chỗ duy nhất cho mọi hạn

Hạn nằm trong hệ thống học tập của trường, trong email, trong nhóm chat lớp, trong đầu bạn — bốn chỗ nghĩa là không chỗ nào. Chọn một chỗ và chuyển hết về đó.

Khi đã trễ

Có lúc mọi thứ đổ cùng lúc và bạn không kịp. Ba việc, theo thứ tự:

1. Báo trước, đừng im lặng. Một email nói rõ tình hình và ngày bạn nộp được bao giờ cũng hơn im lặng rồi nộp muộn không giải thích.
2. Nộp cái đang có, kèm ghi chú. Bài chưa hoàn chỉnh nhưng nộp đúng hạn thường được điểm cao hơn bài hoàn chỉnh nộp muộn — hãy kiểm tra quy định về điểm trừ khi nộp muộn của học phần đó trước khi quyết.
3. Nếu cả kỳ đang trượt tiến độ vì lịch làm việc, hãy nói chuyện với cố vấn học tập về việc giảm số tín chỉ kỳ sau, hoặc bảo lưu một kỳ. Đây là quyết định có sẵn trong quy chế, không phải sự thất bại.

Hỏi đáp nhanh