Có cần về trường không: hỏi cho ra số, không hỏi có hay không

Câu trả lời: tuỳ chương trình, và con số chênh nhau rất lớn — từ hoàn toàn không cần đến vài đợt mỗi năm. Đây là điểm phải hỏi trước khi ghi danh, vì với người đi làm và người ở tỉnh xa thì nó quyết định chương trình có khả thi hay không.

Ba mô hình

Hoàn toàn trực tuyến

Không cần về trường lần nào, kể cả khi thi và bảo vệ. Ít gặp hơn nhưng có — thường ở các chương trình quốc tế học từ xa.

Chủ yếu trực tuyến, có vài đợt tập trung

Phổ biến nhất. Thường là các đợt thi, và buổi bảo vệ luận văn.

Kết hợp có lịch cố định

Có buổi học trực tiếp định kỳ — cuối tuần hằng tháng chẳng hạn. Với người ở xa thì mô hình này tốn kém nhất.

Bốn câu phải hỏi — và hỏi cho ra số

Đừng hỏi "có phải về trường không". Hỏi cụ thể:

1. "Trong toàn khoá, em phải có mặt tại trường bao nhiêu lần, mỗi lần mấy ngày ạ?"
2. "Những lần đó là vào việc gì — thi, học tập trung, hay bảo vệ?"
3. "Lịch các đợt đó được công bố trước bao lâu?" — con số này quyết định bạn xin nghỉ phép được hay không;
4. "Buổi bảo vệ luận văn có bắt buộc có mặt không?"

Xin trả lời bằng email và giữ lại. Đây là thông tin bạn sẽ dẫn chiếu lại khi thu xếp công việc.

Vì sao câu về bảo vệ luận văn đáng hỏi riêng

Đây thường là buổi bắt buộc có mặt ngay cả ở chương trình gần như hoàn toàn trực tuyến. Và nó có ba đặc điểm khiến nó khó thu xếp hơn các đợt khác:

• Lịch phụ thuộc vào hội đồng, không phụ thuộc vào bạn — nên báo trước thường ngắn hơn;
• Không dời được nếu bạn bận, hoặc dời thì phải chờ đợt bảo vệ sau;
• Rơi vào cuối chương trình, lúc bạn đã đầu tư hai năm — không có chuyện bỏ.

Cách an toàn: coi bảo vệ là buổi bắt buộc có mặt và thu xếp theo hướng đó. Nếu sau này được tổ chức trực tuyến thì bạn tiết kiệm một chuyến; lập kế hoạch ngược lại thì bạn kẹt.

Tính chi phí thật của việc về trường

Đây là khoản lớn nhất nằm ngoài bảng học phí, và nhiều người không tính:

Số lượt × (chi phí đi lại + chỗ ở + ngày phép phải dùng)

Ngày phép là chi phí thật dù không ra tiền mặt. Với người ở tỉnh xa, con số này có thể làm đảo thứ tự khi so sánh hai chương trình — một trường có học phí cao hơn nhưng ít yêu cầu có mặt hơn có thể rẻ hơn tổng thể.

Ba cách giảm số lượt phải đi

• Hỏi trường có phân hiệu hoặc điểm thi tại địa phương không. Nhiều trường có, và nó giải quyết phần lớn vấn đề. Hỏi luôn: điều kiện để mở điểm thi tại một khu vực là gì — thường là số học viên tối thiểu.
• Đề nghị gộp các đợt thi. Cùng số môn nhưng thi gộp một đợt hai ngày khác hẳn thi rải ba lần. Đề nghị này thường dễ được chấp nhận hơn việc mở điểm thi mới.
• Gộp mọi việc vào mỗi chuyến. Khi đã lên trường, làm hết những việc cần có mặt: nộp giấy tờ, gặp người hướng dẫn, mượn tài liệu, xin xác nhận. Hỏi trước danh sách việc cần làm trực tiếp.

Nếu bạn tìm được vài người cùng khu vực trong lớp, hãy cùng gửi đề nghị mở điểm thi — một đề nghị có nhiều người ký được xem xét khác hẳn đề nghị cá nhân.

Chuẩn bị với công việc

Việc nên làm ngay đầu học kỳ:

1. Lấy tất cả mốc cần có mặt trong cả kỳ từ lịch học phần;
2. Đăng ký phép năm sớm cho những ngày đó, trước khi đồng nghiệp đăng ký kín lịch;
3. Báo quản lý trực tiếp một lần cho cả kỳ, kèm phương án bàn giao.

Cách này biến nhiều lần xin nghỉ lắt nhắt thành một lần trao đổi — dễ được đồng ý hơn nhiều.

Nếu không thể có mặt vào một đợt

• Báo sớm, ngay khi biết. Người báo trước được xử lý khác hẳn người vắng không giải thích.
• Hỏi về cơ chế thi bổ sung — nhiều trường có cho trường hợp vắng có lý do chính đáng. Nhưng đơn phải nộp trong thời hạn quy định và trước khi vắng, không phải sau khi đã có kết quả. Đây là chỗ mất tiền oan nhiều nhất vì người ta không biết cơ chế này tồn tại.
• Nếu vướng cả kỳ, cân nhắc giảm số tín chỉ đăng ký hoặc bảo lưu — cả hai đều tốt hơn việc trượt học phần rồi phải học lại.

Với người đi công tác thường xuyên

Nếu công tác là đặc thù công việc của bạn, hãy tính điều này vào ngay từ khi chọn chương trình:

• Ưu tiên chương trình học không đồng bộ — bài giảng ghi hình xem lúc nào cũng được, thay vì buổi học theo lịch cố định;
• Hỏi thời gian tối đa được phép hoàn thành chương trình — biết con số này thì bạn học chậm lại được vào những kỳ bận mà vẫn an toàn.

Hỏi đáp nhanh