Phỏng vấn tuyển sinh thạc sĩ: họ đánh giá cái gì

Tuỳ chương trình. Nhưng câu hỏi hữu ích hơn không phải "có phỏng vấn không" mà là "nếu có thì họ đánh giá cái gì" — vì phỏng vấn tuyển sinh sau đại học khác hẳn phỏng vấn xin việc, và chuẩn bị nhầm hướng là lý do người ta trượt.

Khi nào thường có phỏng vấn

• Chương trình xét tuyển — phỏng vấn là một thành phần của điểm xét.
• Chương trình có cạnh tranh, khi số hồ sơ vượt chỉ tiêu.
• Chương trình liên kết quốc tế, đôi khi phỏng vấn cả bằng tiếng Anh.
• Ngành có yêu cầu riêng về động cơ hoặc phù hợp nghề nghiệp.

Cách biết chắc: đọc đề án tuyển sinh của trường, phần phương thức tuyển sinh và cách tính điểm xét. Nếu có phỏng vấn, tỷ trọng của nó cũng nằm ở đó.

Họ đánh giá cái gì

Đây là phần quyết định cách bạn chuẩn bị. Phỏng vấn tuyển sinh thường nhắm vào bốn thứ:

1. Bạn có biết mình đang đăng ký cái gì không. Người chưa đọc chương trình đào tạo lộ ra rất nhanh.
2. Động cơ có cụ thể không. "Em muốn nâng cao trình độ" là câu trả lời của người chưa nghĩ kỹ.
3. Bạn có theo nổi không. Với chương trình vừa làm vừa học, đây là mối quan tâm thật — họ đã thấy nhiều người bỏ dở.
4. Định hướng nghiên cứu, nếu chương trình theo định hướng nghiên cứu.

Điểm 3 đáng chú ý: hội đồng không tìm cách loại bạn vì bạn bận. Họ muốn biết bạn đã tính đến việc đó chưa. Người trả lời được "mỗi tuần em có khoảng mười giờ, vào tối ba và tối năm, và em đã bàn với gia đình" tạo ấn tượng khác hẳn người nói "em sẽ cố gắng sắp xếp".

Sáu câu thường gặp và hướng trả lời

1. "Vì sao anh/chị chọn ngành này?"

Trả lời bằng một vấn đề cụ thể trong công việc, không bằng lý do chung chung. "Ở vị trí hiện tại em phụ trách [X] và thường xuyên vướng ở [vấn đề], em muốn có nền tảng để xử lý nó" — đây là câu trả lời của người đã nghĩ.

2. "Vì sao chọn trường chúng tôi?"

Nêu điều cụ thể: một hướng nghiên cứu của khoa, một học phần trong chương trình, một giảng viên có công bố đúng mảng bạn quan tâm. Điều này cho thấy bạn đã đọc chương trình đào tạo — và nó phân biệt bạn với phần lớn ứng viên.

3. "Anh/chị sắp xếp thời gian thế nào?"

Trả lời bằng con số: mỗi tuần bao nhiêu giờ, vào khung nào, đã bàn với gia đình và nơi làm việc chưa, và bạn xử lý thế nào với các đợt thi.

4. "Định hướng nghiên cứu của anh/chị là gì?"

Không cần một đề tài hoàn chỉnh — cần một hướng và lý do. Và nếu bạn nêu được vấn đề xuất phát từ công việc thật cùng khả năng tiếp cận dữ liệu, đó là điểm mạnh mà người học liên tục không có.

5. "Sau khi tốt nghiệp anh/chị định làm gì?"

Trả lời cụ thể. Vị trí bạn muốn, hoặc hướng bạn định chuyển sang, hoặc ý định học tiếp lên tiến sĩ.

6. "Anh/chị có câu hỏi gì cho chúng tôi không?"

Đừng nói không. Hỏi một câu thật — về hướng nghiên cứu khoa đang nhận hướng dẫn, về cách tổ chức các buổi bắt buộc có mặt, về nhánh có luận văn và không luận văn. Câu hỏi tốt cho thấy bạn nghiêm túc.

Bốn việc chuẩn bị

• Đọc chương trình đào tạo chi tiết và ghi ra hai đến ba học phần bạn quan tâm cùng lý do.
• Xin danh sách hướng nghiên cứu khoa đang nhận hướng dẫn, và tra công bố của vài giảng viên. Nhắc được một tên và một hướng cụ thể là chi tiết có sức nặng.
• Chuẩn bị một câu tóm tắt bản thân trong ba mươi giây: bạn làm gì, bao nhiêu năm, mảng nào, và học để làm gì.
• Tập nói thành tiếng ít nhất một lần. Đọc thầm không phát hiện được chỗ vấp.

Nếu phỏng vấn trực tuyến

Với chương trình học từ xa thì đây là hình thức phổ biến. Sáu việc kiểm trước:

1. Thử phần mềm sẽ dùng từ hôm trước, đúng thiết bị sẽ dùng.
2. Kiểm micro và camera — nhờ một người nghe thử.
3. Chuẩn bị kết nối dự phòng: phát mạng từ điện thoại, đã thử và ghép sẵn.
4. Lưu số điện thoại người phụ trách vào danh bạ — lúc mất mạng bạn không tra cứu được nhưng gọi điện thì vẫn gọi được.
5. Ngồi nơi yên tĩnh, đủ sáng, nền phía sau gọn. Báo người trong nhà biết khung giờ.
6. Đăng nhập sớm năm phút.

Và nếu mất kết nối giữa chừng: gọi ngay số đã lưu, đừng đợi hết giờ.

Ba điều nên tránh

• Nói xấu nơi làm việc hiện tại. Kể cả khi đó là lý do thật khiến bạn muốn học.
• Hứa quá. "Em sẽ dành toàn bộ thời gian rảnh cho việc học" nghe không đáng tin với người đang làm toàn thời gian — và hội đồng đã nghe câu đó nhiều lần.
• Giấu việc bạn bận. Nói thật về quỹ thời gian kèm phương án cụ thể tạo ấn tượng tốt hơn nhiều so với vờ như bạn rảnh.

Hỏi đáp nhanh