Ba tên gọi này hay được dùng lẫn nhau, và cách gọi cụ thể còn khác nhau giữa các cơ sở. Điều thực sự quan trọng không phải tên gọi — mà là chương trình đó tổ chức việc học ra sao.
Lưu ý: quy định và cách phân loại các hình thức đào tạo theo văn bản hiện hành và thay đổi theo thời gian — hãy tra cứu quy định và hỏi trực tiếp cơ sở về chương trình cụ thể.
Điều cần hỏi thay vì hỏi tên gọi
- Bao nhiêu phần trăm nội dung quay sẵn và bao nhiêu là buổi có lịch cố định?
- Có phải tới trường không — bao nhiêu lần, cho việc gì?
- Thi ở đâu — trực tuyến, tại điểm chỉ định, hay tại trường?
- Bảo vệ luận văn thế nào?
- Bằng có ghi hình thức đào tạo không?
- Số giờ cần mỗi tuần là bao nhiêu?
Sáu câu này cho bạn bức tranh thật, bất kể chương trình được gọi tên gì.
Ba cách tổ chức thường gặp
Chủ yếu tự học theo tài liệu — bạn nhận tài liệu và học theo tiến độ của mình, ít buổi trực tiếp. Linh hoạt nhất, đòi hỏi tự chủ cao nhất, và có tỉ lệ bỏ dở cao nhất.
Kết hợp nội dung quay sẵn và buổi trực tiếp — xem bài giảng lúc nào cũng được, cộng một số buổi có lịch để hỏi đáp và thảo luận. Cân bằng giữa linh hoạt và có nhịp.
Có lịch cố định — các buổi học vào giờ nhất định, dù trực tuyến. Ít linh hoạt hơn nhưng dễ giữ nhịp hơn, và thường có tương tác nhiều hơn.
Ai hợp với hình thức nào
- Người tự chủ cao và lịch làm việc rất khó đoán — hình thức linh hoạt nhất phù hợp hơn, nhưng cần hệ thống tự đặt hạn.
- Người dễ trì hoãn — nên chọn nơi có lịch và có mốc, vì tự do là thứ khiến họ bỏ dở.
- Người cần trao đổi để hiểu — chọn nơi có nhiều buổi trực tiếp và có nhóm.
- Người ở xa và không thu xếp được đi lại — kiểm tra kỹ phần bắt buộc có mặt trước khi đăng ký.
- Người học ngành cần thực hành — hỏi rõ phần thực hành tổ chức thế nào.
Tự đánh giá thành thật là bước quan trọng nhất ở đây. Chọn hình thức linh hoạt nhất khi bạn biết mình dễ trì hoãn là quyết định phổ biến và tốn kém.
Yếu tố quyết định hơn hình thức
- Tình trạng công nhận — kiểm tra trước tiên, cho mục đích cụ thể của bạn.
- Mức hỗ trợ — có người trả lời khi bạn vướng không, và bao lâu.
- Cách tổ chức luận văn — chỗ tắc lớn nhất ở mọi hình thức.
- Tỉ lệ hoàn thành của các khoá trước.
- Chính sách khi bạn cần chậm lại — bạn sẽ cần điều đó.
Về sự linh hoạt
Điểm cần nói thẳng:
- Linh hoạt là ưu điểm lớn nhất của các hình thức này với người đi làm.
- Và nó cũng là nguyên nhân bỏ dở lớn nhất — vì không có gì buộc bạn học tối nay.
- Càng linh hoạt càng cần cấu trúc tự dựng — lịch cố định, bạn cùng khoá, hạn tự đặt.
- Đừng chọn hình thức linh hoạt nhất chỉ vì nó tiện — hãy chọn hình thức bạn duy trì được.
Nếu bạn không chắc
- Hỏi trường cho học thử một học phần hoặc xem một bài giảng mẫu.
- Hỏi người đã học hình thức đó — hỏi cả người bỏ dở nếu tìm được.
- Bắt đầu với ít môn hơn ở học kỳ đầu nếu chương trình cho phép.
- Hỏi có chuyển hình thức được không giữa chừng — một số nơi có.
Một điều đáng nhớ
Không có hình thức nào tốt hơn. Có hình thức bạn hoàn thành được và hình thức bạn không.
Vì vậy câu hỏi hữu ích nhất khi chọn không phải cái nào tiện hơn — mà là: với tính cách và hoàn cảnh của tôi, tôi có đi hết được với hình thức này không?
Câu hỏi thường gặp
Nên hỏi gì thay vì hỏi tên gọi hình thức?
Bao nhiêu phần trăm nội dung quay sẵn, có phải tới trường không và cho việc gì, thi ở đâu, bảo vệ thế nào, bằng có ghi hình thức không, và số giờ cần mỗi tuần.
Hình thức nào có tỉ lệ bỏ dở cao nhất?
Hình thức chủ yếu tự học theo tài liệu với ít buổi trực tiếp — linh hoạt nhất nhưng đòi hỏi tự chủ cao nhất.
Người dễ trì hoãn nên chọn gì?
Nơi có lịch và có mốc, vì tự do là thứ khiến họ bỏ dở — chọn hình thức linh hoạt nhất khi biết mình dễ trì hoãn là quyết định phổ biến và tốn kém.
Yếu tố nào quyết định hơn cả hình thức?
Tình trạng công nhận cho mục đích của bạn, mức hỗ trợ, cách tổ chức luận văn, tỉ lệ hoàn thành, và chính sách khi bạn cần chậm lại.
Không chắc nên chọn gì thì làm sao?
Hỏi trường cho học thử một học phần, hỏi người đã học (kể cả người bỏ dở), và bắt đầu với ít môn hơn ở học kỳ đầu nếu được.