Học thạc sĩ khi mang thai và nuôi con nhỏ: kế hoạch chịu được biến động

Đây là tình huống mà lời khuyên chung về quản lý thời gian không giúp được gì, vì thứ thay đổi không phải lịch của bạn mà là khả năng dự đoán. Thai kỳ và giai đoạn con nhỏ có những biến động mà không kế hoạch nào tính trước được.

Bài này nói về cách xây kế hoạch chịu được biến động, những gì phải hỏi trường trước, và các đường lùi có sẵn trong quy chế mà bạn nên biết trước khi cần đến.

Đây là bài viết về việc học, không phải tài liệu y khoa. Mọi quyết định liên quan đến sức khoẻ thai kỳ hãy hỏi bác sĩ theo dõi cho bạn.

Chuẩn bị quan trọng nhất: biết trước hai đường lùi

Việc này làm ngay từ khi nộp hồ sơ, chứ không phải khi cần đến — vì lúc cần thì bạn ít có sức để tìm hiểu và thương lượng nhất.

Hỏi phòng đào tạo bốn câu, xin trả lời bằng văn bản:

1. Được bảo lưu tối đa mấy kỳ trong toàn khoá, và thủ tục thế nào?
2. Học phí đã đóng xử lý thế nào khi bảo lưu — giữ nguyên hay tính lại theo đơn giá mới khi quay lại?
3. Số tín chỉ tối thiểu phải đăng ký mỗi kỳ là bao nhiêu?
4. Thời gian tối đa được phép hoàn thành chương trình là bao lâu?

Câu 3 và 4 quan trọng ngang câu 1 và 2. Chúng cho biết bạn có thể học chậm đến mức nào mà không cần bảo lưu — và học chậm thường là lựa chọn tốt hơn dừng hẳn, vì bạn giữ được nhịp và không mất kết nối với lớp.

Một lưu ý về câu 4: thời gian tối đa vẫn chạy trong lúc bạn bảo lưu. Nếu bạn dự tính bảo lưu vài kỳ, hãy tính xem còn đủ thời gian không.

Xếp lộ trình quanh những giai đoạn dự đoán được

Có những giai đoạn bạn biết trước sẽ nặng. Xếp học phần quanh chúng là việc làm được ngay từ đầu.

• Ba tháng cuối thai kỳ và vài tháng đầu sau sinh là giai đoạn khó dự đoán nhất. Nếu chọn được, hãy để kỳ đó là kỳ nhẹ nhất — đăng ký số tín chỉ tối thiểu, hoặc bảo lưu.
• Tránh xếp giai đoạn luận văn vào đó. Luận văn cần những khối thời gian liền mạch vài tiếng, và đó chính là thứ giai đoạn này không có. Học phần thì có lịch cố định nên dễ xếp hơn.
• Xin thời khoá biểu và đề cương học phần của khoá trước rồi tự xếp: học phần nặng vào kỳ bạn dự đoán nhẹ.

Việc này cần làm cùng cố vấn học tập. Nếu chương trình không có ai nhận vai trò đó, bản thân điều ấy là thông tin nên biết trước khi nộp hồ sơ.

Nói với ai và nói gì

Với trường

Không bắt buộc phải nói, nhưng nói giúp bạn được sắp xếp tốt hơn. Cụ thể:

• Cố vấn học tập — để xếp lộ trình.
• Giảng viên phụ trách học phần, nếu bạn dự kiến vắng một số buổi hoặc cần thi bổ sung.
• Người hướng dẫn luận văn — để thống nhất mốc thực tế thay vì mốc theo chuẩn của học viên toàn thời gian.

Nếu phải vắng thi vì lý do sức khoẻ, làm đơn ngay khi biết mình sẽ vắng, kèm giấy tờ chứng minh, trong thời hạn quy định. Nhiều trường xếp thi bổ sung thay vì tính là không đạt — nhưng chỉ khi bạn nộp đơn đúng lúc. Đây là chỗ mất tiền oan nhiều nhất, vì người ta không biết có cơ chế này.

Với người trong nhà

Thời gian bạn học là thời gian ai đó khác lo việc nhà và con cái, nên đây là thoả thuận chứ không phải chuyện riêng.

Bàn bằng con số: mỗi tuần cần bao nhiêu giờ, rơi vào khung nào, đợt cao điểm là khi nào. Và bàn cả hai chiều — bạn đưa lại những khung giờ nào để người kia có thời gian riêng tương đương.

Với nơi làm việc

Đây là chuyện riêng và bạn không có nghĩa vụ báo cáo việc học. Nhưng nếu chương trình có buổi bắt buộc có mặt vào giờ hành chính, hoặc có đợt thi cần nghỉ, thì sắp xếp trước bao giờ cũng dễ hơn xin phép vào phút chót.

Cách học phù hợp với quỹ thời gian vụn

Giai đoạn có con nhỏ hầu như không có buổi liền mạch. Vài điều chỉnh thực tế:

• Chia việc đến mức làm được trong hai mươi phút. Chuẩn bị sẵn danh sách việc nhỏ — đọc một tài liệu đã tải, ôn ghi chép, nghe lại một đoạn bài giảng — để tận dụng khoảng con ngủ. Việc lớn không rõ hình dạng sẽ nằm im chờ "khi nào rảnh".
• Ưu tiên chương trình có bài giảng ghi hình lưu lâu. Với người trong giai đoạn này, đây là tiêu chí quan trọng hơn danh tiếng trường. Bảy ngày và vĩnh viễn là hai chương trình khác nhau.
• Nghe lại bài giảng trong lúc làm việc nhà hoặc cho con ăn — không thay thế được việc học tập trung, nhưng giữ được sự quen thuộc với nội dung.
• Đừng lên kế hoạch cho những buổi hoàn hảo. Kế hoạch giả định con không ốm, không quấy sẽ vỡ trong tuần đầu. Hãy để dư một khoảng trống mỗi tuần cho việc bù.

Dấu hiệu nên giảm tải

Không phải để bỏ cuộc, mà để về đích:

• Hai kỳ liên tiếp phải thi lại vì không kịp học — đây là tín hiệu về quỹ thời gian, không phải về năng lực.
• Thiếu ngủ kéo dài, ốm vặt liên tục.
• Việc học bắt đầu ảnh hưởng đến sức khoẻ hoặc đến việc chăm con.

Khi gặp những dấu hiệu này, hãy dùng đúng hai đường lùi đã hỏi từ đầu: giảm số tín chỉ kỳ sau, hoặc bảo lưu một kỳ.

Một cách nghĩ có ích: chương trình thạc sĩ có thời gian tối đa được phép hoàn thành dài hơn thời gian chuẩn đáng kể. Kéo dài thêm một hai kỳ vẫn nằm trong khung cho phép, và tấm bằng không ghi bạn học mất bao lâu. Ngược lại, cố theo tiến độ chuẩn rồi kiệt sức đến mức phải bỏ hẳn thì mất tất cả.

Nếu đang cân nhắc có nên bắt đầu bây giờ không

Hai câu tự trả lời:

1. Hoãn thì hoãn đến bao giờ, và điều gì sẽ khác? Nếu bạn hoãn đến khi con lớn hơn, đó là mốc cụ thể và hợp lý. Nếu hoãn đến "khi nào đỡ bận" thì trách nhiệm cá nhân có xu hướng tăng chứ không giảm.
2. Nếu bắt đầu, kỳ đầu có phải kỳ nhẹ không? Nhập học vào đúng giai đoạn khó dự đoán nhất là cách khởi đầu bất lợi. Lùi một kỳ để bắt đầu ở thời điểm ổn hơn thường tốt hơn là bắt đầu rồi phải bảo lưu ngay.

Và một điều nên tính vào: chứng chỉ ngoại ngữ hết hạn. Phần lớn chứng chỉ quốc tế có giá trị hai năm. Nếu bạn đang có chứng chỉ còn hạn và hoãn lâu, nhiều khả năng phải thi lại. Đây cũng là phần duy nhất của việc chuẩn bị làm được bằng những khoảng hai mươi phút rời rạc — nên nó hợp với giai đoạn này hơn cả.

Hỏi đáp nhanh