Làm hai công việc bán thời gian: neo vào sự kiện, không neo vào giờ

Đây là hoàn cảnh khó hơn người làm một việc toàn thời gian, vì hai công việc bán thời gian thường có lịch không cố định và thay đổi theo tuần — thứ phá hỏng mọi kế hoạch học theo khung giờ đều đặn.

Nên cách sắp xếp phải khác: đừng cố dựng một thời khoá biểu cố định, hãy dựng một hệ thống chịu được sự thay đổi.

Bước đầu: đo trước, đừng lập kế hoạch trước

Trong hai tuần, ghi lại thật những gì xảy ra: bạn làm việc lúc nào, di chuyển bao lâu, thời gian trống rơi vào đâu, và lúc nào bạn còn đủ tỉnh táo để học.

Phần lớn kế hoạch thất bại vì được lập trên quỹ thời gian tưởng tượng. Hai tuần đo đạc cho bạn con số thật, và con số đó thường khác xa dự đoán — theo cả hai chiều.

Nguyên tắc: neo vào sự kiện, không neo vào giờ

Với lịch làm việc thay đổi, "học lúc 8 giờ tối" là kế hoạch sẽ hỏng. Thay bằng những neo gắn với việc bạn chắc chắn làm:

• "Sau ca làm ở [nơi A], trước khi về nhà — 45 phút ở quán cà phê gần đó";
• "Trên đường di chuyển giữa hai chỗ làm — nghe bài giảng";
• "Sáng trước ca đầu tiên — 30 phút".

Neo gắn với sự kiện sống sót qua việc đổi lịch; neo gắn với giờ đồng hồ thì không.

Chia việc học theo độ khó, rồi ghép vào đúng loại thời gian

Đây là kỹ thuật quan trọng nhất trong bài. Không phải mọi việc học đều cần cùng một loại thời gian:

Sai lầm phổ biến: để dành việc khó cho buổi tối sau hai ca làm. Lúc đó bạn không còn năng lực cho việc đó, và bạn sẽ ngồi ba mươi phút mà không tiến được gì — rồi kết luận là mình lười.

Việc khó phải được đặt vào lúc bạn còn tỉnh táo nhất, kể cả khi lúc đó chỉ có một tiếng mỗi tuần.

Chuẩn bị sẵn để không lãng phí khoảng trống

Khoảng trống đến bất ngờ — ca làm bị huỷ, khách hàng đến muộn, xe chờ lâu. Nếu lúc đó bạn phải mất mười phút để tìm xem học gì thì khoảng trống đã mất một nửa.

Cách làm: luôn có sẵn ba thứ trong điện thoại — một bài giảng đã tải, một tài liệu đang đọc dở, và một danh sách thuật ngữ để ôn. Và có sẵn một danh sách việc nhỏ 15 phút: đọc một mục, xem lại ghi chú tuần trước, trả lời một bài trên diễn đàn.

Thương lượng lịch với nơi làm việc

Đây là việc đáng làm và nhiều người không nghĩ tới, vì họ cho rằng công việc bán thời gian thì không có quyền đề nghị gì.

Thực tế, nơi thuê nhân sự bán thời gian thường linh hoạt hơn về lịch so với nơi làm toàn thời gian — đó là bản chất của mô hình này. Hai cách đề nghị:

• Gom ca vào ít ngày hơn. Cùng số giờ nhưng gom vào bốn ngày thay vì trải sáu ngày cho bạn những ngày trống trọn vẹn — thứ quý hơn nhiều so với vài giờ lẻ mỗi ngày.
• Cố định một khoảng bất khả xâm phạm mỗi tuần, và giữ nó cho việc học.

Cách đề nghị: nêu bạn đang học nâng cao chuyên môn, nêu đề nghị cụ thể, và nêu bạn vẫn đảm bảo đủ số giờ. Đừng hỏi chung chung "em muốn linh hoạt hơn".

Việc phải làm nhưng khó nhất: chọn bớt

Với hai công việc cộng việc học, quỹ thời gian có giới hạn thật. Hai cách giảm tải nằm sẵn trong quy chế:

• Đăng ký ít tín chỉ hơn mỗi kỳ. Học chậm hơn tiến độ chuẩn không phải thất bại — nó là cách hoàn thành được thay vì bỏ dở. Hỏi cố vấn học tập hai con số: số tín chỉ tối thiểu mỗi kỳ, và thời gian tối đa được phép hoàn thành chương trình.
• Nếu học phí tính theo tín chỉ, học ít hơn cũng nghĩa là đóng ít hơn kỳ đó — hai áp lực cùng giảm.

Và nếu một trong hai công việc chỉ để bù thêm thu nhập, hãy tính thật: học chậm thêm một năm tốn bao nhiêu so với bỏ bớt một việc.

Ba việc giữ cho bền

• Giữ đủ giấc ngủ. Cắt ngủ để học là cách tự đánh bại mình — bạn học kém hơn nhiều lúc thiếu ngủ, và với người làm hai việc thì nguy cơ kiệt sức là có thật.
• Không để trống hai buổi liên tiếp. Đây là quy tắc thực tế nhất: bỏ lỡ một buổi là bình thường, bỏ hai buổi liền là dấu hiệu bắt đầu trôi. Nếu buổi hôm nay hỏng, buổi kế tiếp phải làm được, dù chỉ mười lăm phút.
• Đo bằng việc hoàn thành, không đo bằng giờ ngồi. Với quỹ thời gian vụn, số giờ là con số vô nghĩa.

Nói với trường về hoàn cảnh của bạn

Đừng giấu. Nói với cố vấn học tập ngay từ đầu về lịch làm việc thực tế của bạn. Người biết trước sẽ đặt mốc thực tế và gợi ý được lộ trình phù hợp; người không biết sẽ đặt mốc theo chuẩn của học viên toàn thời gian, và bạn sẽ liên tục trượt.

Hỏi đáp nhanh