Sau khi có bằng: khoảng cách giữa học được và dùng được

Hoàn thành chương trình là một mốc lớn. Nhưng có một tình huống xảy ra thường xuyên hơn người ta nghĩ: tốt nghiệp xong và công việc không đổi gì.

Nguyên nhân phần lớn nằm ở vài tháng đầu ngay sau khi kết thúc — giai đoạn không ai chuẩn bị cho bạn.

Vì sao kiến thức không tự đi vào công việc

• Bạn nghỉ ngơi sau khi tốt nghiệp — hợp lý, nhưng mấy tháng nghỉ đủ để phần lớn nội dung mờ đi.
• Công việc cũ chờ sẵn và nó không đổi vì bạn có bằng mới.
• Không ai ở cơ quan biết bạn học gì nếu bạn không nói.
• Cách làm mới chậm hơn trong vài lần đầu, nên khi bận bạn quay về cách quen.
• Không có cơ hội áp dụng nếu vị trí không thay đổi.

Việc nên làm trong ba tháng đầu

• Chọn hai hoặc ba thứ để áp dụng ngay, không phải mười. Một hành vi mỗi lần.
• Chọn thứ bạn có quyền quyết định — luôn có một phần như vậy, kể cả khi vị trí chưa đổi.
• Làm sớm — trong vài tuần, không đợi tới khi có dự án phù hợp.
• Nói với quản lý bạn học được gì và đề xuất một việc cụ thể muốn thử.
• Chia sẻ với đồng nghiệp — dạy lại là cách giữ kiến thức tốt nhất, và nó cũng cho mọi người biết bạn làm được gì.

Nói chuyện với cơ quan

• Đừng đợi họ hỏi — phần lớn nơi làm việc không có cơ chế nào để nhận ra bạn vừa có thêm năng lực.
• Nêu cụ thể — không phải tôi vừa học xong thạc sĩ, mà tôi làm được việc này, và đây là cách nó giúp cho phần đó.
• Đề xuất một việc thử nghiệm nhỏ thay vì đề nghị đổi vị trí ngay.
• Nếu cơ quan tài trợ, thực hiện đúng cam kết đã ký.
• Nếu không có cơ hội áp dụng ở đây, đó là thông tin đáng cân nhắc cho bước tiếp theo của bạn.

Hoàn tất những việc còn dở

Phần bị bỏ dở nhiều nhất sau khi tốt nghiệp:

• Bài công bố từ luận văn nếu bạn có ý định — làm trong sáu tháng đầu, càng để lâu càng không xảy ra.
• Bàn với người hướng dẫn trước khi rời về việc này, và thoả thuận rõ quyền tác giả.
• Lấy đủ giấy tờ — bằng, bảng điểm, nhiều bản sao, xác nhận.
• Tải tài liệu về trước khi mất quyền truy cập thư viện điện tử.
• Xin thư giới thiệu khi người hướng dẫn còn nhớ rõ bạn.

Giữ mạng lưới

• Lưu thông tin liên hệ bạn cùng khoá trước khi mất quyền truy cập hệ thống trường.
• Lập một nhóm nhỏ ngoài nền tảng của trường.
• Giữ liên lạc với người hướng dẫn — bạn có thể cần thư giới thiệu nhiều năm sau.
• Liên hệ khi không cần gì — chỉ liên hệ khi cần rất dễ nhận ra.
• Với người học trực tuyến, mạng lưới là phần dễ mất nhất vì nó vốn đã mỏng — cần chủ động giữ.

Duy trì chuyên môn

• Kiến thức không dùng sẽ mờ đi, và nhanh hơn bạn nghĩ.
• Đọc định kỳ trong lĩnh vực — vài bài mỗi tháng cũng đủ giữ mạch.
• Đặt cảnh báo cho các từ khoá của bạn.
• Giữ kỹ năng phân tích bằng cách dùng vào công việc.
• Nếu bạn định học tiếp, giữ hồ sơ đầy đủ và giữ quan hệ với người hướng dẫn.

Nếu bạn thấy hụt hẫng sau khi tốt nghiệp

• Chuyện này bình thường — một việc chiếm nhiều năm vừa kết thúc, và khoảng trống nó để lại là thật.
• Đặt một mục tiêu mới — không nhất thiết là học tiếp.
• Nghỉ thật một thời gian trước khi quyết định bước sau.
• Nói với người cùng khoá — nhiều người có cảm giác này và ít ai nói ra.

Một điều đáng nhớ

Chương trình kết thúc vào ngày bảo vệ. Nhưng giá trị của nó được quyết định trong vài tháng sau đó — khi bạn hoặc dùng những gì đã học, hoặc để chúng nguội đi.

Và phần đó không có ai hướng dẫn, không có hạn nộp, và không ai nhắc.

Câu hỏi thường gặp